भास आहे सर्वकाही...

प्रसाद's picture

भास आहे सर्वकाही...
जीवनाला अर्थ नाही

तो म्हणे सर्वत्र आहे
(भेट नाही एकदाही...)

शब्द सारे फोल होते
शांतता पण अर्थवाही...

पाठ फिरता पावसाची
मेघ उरले खिन्न काही

शेवटी येतो स्वतःशी
मी दिशा हिंडून दाही

जाणिवा का गोठलेल्या?
सत्य तर आहे प्रवाही!

स्वाती's picture

वा !

शब्द सारे फोल होते
शांतता पण अर्थवाही...

हा सर्वात आवडला.

मक्ता मात्र 'जमला' नाही मला तितकासा. सत्य प्रवाही आहे म्हणजे काय?

रसिक's picture

गझल्

गझल आवडली. छोट्या बहराची गझल छान झाली आहे.

काव्यात आढळणारर्‍या काही कल्पना येथे वेगळ्या मांडणीने आल्या आहेत.

मतला आणि 'तो सर्वत्र आहे' हे शेर खासच!
स्वाती,
सत्य प्रवाही- सत्य बदलत जाते, बहुमताने सत्य ठरते असे काही अर्थ त्यात असावेत.

प्रसाद's picture

प्रवाही सत्य

स्वाती

The truth is dynamic / fluid / flowing, then why our perceptions of the truth are static असं म्हणायचं आहे!

प्रसाद...

विसुनाना's picture

प्रवाही सत्य

माझ्या मताप्रमाणे सत्य हे प्रखर, तेजस्वी, लाव्हयाप्रमाणे (किंवा लोखन्डाच्या रसाप्रमाणे) उकळते आहे. म्हणून ते वहातं - प्रवाही आहे.
पण आपल्या जाणीवा मात्र आपापल्या द्रु (इथे 'दृ' कसे लिहायचे असते?!!)ष्टिकोनाप्रमाणे बद्ध - पर्यायाने गोठलेल्या आहेत.
हे झालं माझं मत.
'प्रसाद' ची गझल फारच सुंदर आहे. आणखी हव्यात .. अशाच!

essem's picture

सत्याबद्दल

-मला वाटतं स्वत: शायरानं आपली कल्पना स्पष्ट करायला हवी. कारण सत्य हे वस्तुत: अपरिवर्तनीय, शाश्वत असायला हवं. "बहुमतानं ठरतं ते सत्य? बदलत जातं ते सत्य?" हेच का कवीला अभिप्रेत आहे? जर असेल (किंवा जरी नसेल तरी) जाणिवांच्या संदर्भातलं सत्य ही कल्पना स्पष्ट करायला हवी कवीनं.

-सतीश

प्रसाद's picture

सत्य

सतीश

आपल्या प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद...

सर्वसाधारणपणे असं म्हटलं जातं की सत्य हे अपरिवर्तनीय / शाश्वत आहे आणि त्याबद्दलच्या आपल्या संवेदना / जाणिवा / कल्पना मात्र बदलत जातात... मात्र मी या शेरात contradictory view मांडायचा प्रयत्न केला आहे (जे मत पूर्णपणे चुकीचंही असू शकेल!). माझं या शेरामधे असं म्हणणं आहे की सत्य हे प्रवाही / बदलणारं / dynamic आहे.... मग ते जाणून घेण्यासाठी काम करणार्या आपल्या जाणिवा मात्र गोठलेल्या / static / frozen का?

येथे बहुमतानं ठरणारं ते सत्य असं मला कुठेच म्हणायचं नाही.... हा विचार संवेद्य सत्याच्या (perceived truth) बाबतीतच आहे.

रसिक's picture

बहुमत्- प्रवाह्

सत्य प्रवाही / बदलणार कस होईल याचा विचार केला तर प्रवाह आणि सत्य वळवणारी कारणे याचा संबंध लक्षात येतो. बहुमताने ठरणार सत्य हे आपल्याला अपेक्षित नसल तरी पूर्णपणे चुकीचे नाही. एकाच शेरातून अनेक अर्थपदर उलगडू शकतात ह्यात शेराच यश दडल आहे असे वाटत नाही का?

खुलास्याबद्दल आभार.

स्वाती's picture

'Fluid' सत्य

प्रसाद,
मेल केली आहेच, पण इथे चर्चा सुरू आहे म्हणून इथेही लिहीते.

तुझ्या 'fluid' सत्यावर अजून विचार करत्ये. :)
ज्या fluid सत्याचा निर्देश केला आहेस, ते जर 'संवेद्य' असेल, तर जाणीवा गोठलेल्या कश्या असतील?
सत्य बदलतं, perceptions बदलत नाहीत.. असं म्हणायचंय का?
म्हणजे उदा. माणूस बदलला तरी आपली त्याच्याबद्दलची मतं बदलत नाहीत.. असं?
यात गडबड मला अशी वाटते की सत्य आणि perception या मुळातच दोन पूर्णतः वेगळ्या (exclusive) गोष्टी नाहीत का?
सत्य हे शाश्वत, पण multidimentional असतं आणि perception ही एक सहसा तोकडी आणि rigid अशी frame of reference असते, हे पटण्यासारखं आहे. पण 'प्रवाही' मला झेपलेलं नाही अजून. :)

प्रसाद's picture

असं पहा...

आपल्या आयुष्यातल्या व्यक्ती, त्यांच्या सोबतची आपली नाती आणि आपल्या भोवतालची परिस्थिती... या तीनही गोष्टींमधे सतत बदल होत असतो... हे आपल्या भोवतीचं बदलणारं / प्रवाही सत्य... या बदलांबाबत आपल्या जाणिवा जागृत असायला हव्यात किंवा आपली संवेदनशीलता प्रखर असायला हवी... पण ते तसं होताना दिसत नाही असं काहिसं या शेरामधे म्हणायचं आहे!

चित्तरंजन भट's picture

सुंदर

सुंदर गझल. नेहमीच्याच कल्पना अगदी प्रभावीपणे, प्रवाहीपणे आणि प्रासादिकपणे मांडल्या आहेत. सारेच शेर आवडले. अर्थवाही शांतात, स्वतःशी दाही दिशा हिंडणे, खिन्न काही मेघ विशेष सुंदर.
मक्त्यात 'सत्य हे फ्लुइड असते', असे जे प्रसादला म्हणायचे आहे ते पटते. मक्त्यावरून शेर आठवला. त्या शेराचे ह्या शेराशी कुठलेही साम्य नाही. फक्त आठवला म्हणून देतो आहे. तो असा-

वक़्त की दहलीज़ पर जलता दिया कोई नहीं
सारे दर्या मुंजमिद, बहता हुआ कोई नहीं

मुंजमिद म्हणजे गोठलेले. दर्या म्हणजे नदी हे माहीत असेलच.

प्रसाद गझल फार-फार आवडली.

चित्तरंजन

प्रणव सदाशिव काळे's picture

शांतता पण अर्थवाही

शब्द सारे फोल होते
शांतता पण अर्थवाही...

शेवटी येतो स्वतःशी
मी दिशा हिंडून दाही

खूप आवडले.

जयश्री अंबासकर's picture

खूप छान !

प्रसाद, ही गझल सुद्धा खूप आवडली.
तो म्हणे सर्वत्र आहे
(भेट नाही एकदाही...)........ वा!

शब्द सारे फोल होते
शांतता पण अर्थवाही... अगदी नेमकं!

पाठ फिरता पावसाची
मेघ उरले खिन्न काही.........सगळ्यात आवडलेला शेर. कल्पनाच फार गोड आहे.

माणिक जोशी's picture

सर्वत्र.... फार आवडला !

शान्तता पण अर्थवाही... सहिच !
पाठ फिरता... जमूनच गेला रे अगदि !
प्रवाही... हा पण अगदि आर पार केलायेस !

खूप खूप आवडली रे !

केशवसुमार's picture

वा..

प्रसादशेठ,
एकदम झकास गझल..
साधी-सोपी..खुप आवडली
आमचा एक खोडकर प्रतिसाद इथे वाचा

केशवसुमार

मीनु's picture

वाह प्रसाद , क्या बात है..

सुंदर ..
सगळेच शेर पुन्हा लिहायला लागतील आवडलेले लिहायचे तर...

वैभव's picture

मस्त

फार सुंदर जमलीये प्रसाद. सहीच !!!

मानस६'s picture

प्रभावी आणि प्रासादिक

प्रभावी आणि प्रासादिक..तुझ्या नावाप्रमाणेच ...लिखते रहो...
मानस ६

चिन्नु's picture

आवडेश!

मीनुशी सहमत. गजल सहज आणि प्रवाही वाटली.

चिन्नु