मराठी गझल - गझल विषयी प्रश्न - प्रतिसाद

भिमराव पान्चाले यान्चे उपलब्ध गझल सन्ग्रह,

धीरज मासोदकर — Wed, 10 Sep 2008 08:47:35 -0400

भिमराव पान्चाले यान्चे उपलब्ध गझल सन्ग्रह,
१) शब्द्-सुरान्चि भवयात्रा,
२) एक जखम सुगन्धी,
३) भावनान्ची वादले,
बाकी २ ची नावे आथवत नाहित.....
http://www.esnips.com/web/Gazal-BhimraoPanchalJakhamSugandhi

This is a ghazal with rhymes in each section of sher...

अविनाश महाले — Fri, 05 Sep 2008 06:21:56 -0400

B E A U Tiful ghazal.......Hats off to Sureshji.
अविनाश महाले

prati sad

KIRAN MOHITE — Mon, 18 Aug 2008 06:36:49 -0400

HO Y hi pharjuni jazal aahe . hi gazal shuresh Bhat yanchi aahe.
& ya gazlecha vapar 1 ka Marathi chitrapatat kela gela aahe.

गझलच...

Vinod Chintamanrao Ingle — Sat, 12 Jul 2008 02:44:10 -0400

ही गझलच आहे.
- विनोद इन्गळे

गझलच...

नचिकेत — Mon, 07 Jul 2008 00:42:30 -0400

ही गझलच आहे!

- नचिकेत आठवले

भिमराव पांचाळेंच्या गझला

डॉ. शैलेंद्र गुरव — Sun, 04 May 2008 14:46:52 -0400

रवि, तुम्हाला हव्या असलेल्या भिमराव पांचाळेंच्या गझला मिळाल्या का? अजून जर त्या मिळाल्या नसतील तर http://www.esnips.com/playlist/2feb137f-c021-4378-b23c-aa3742aba3f८ या लिन्कवरुन त्या मिळवू शकता.

सीडीज्

साद — Sat, 22 Sep 2007 15:33:48 -0400

मी भीमराव पान्चाळे यान्च्या एम पी ३ सीडीज विकत घेऊ इच्च्छीतो . कुठे मिळतील ?
अमोघ ने दिलेली लीन्क चालत नाही. आणि http://www.esnips.com/ वरुन डाउन लोड शक्य नाही.

डाउन लोड साठी पण सांगा.

धन्यवाद

suchi — Sat, 08 Sep 2007 23:34:15 -0400

सुरुचि नाईक्

धन्यवाद नचिकेत.....
नचिकेत, माहिती वाचली...तरीही गझल संबधी..विशेषत: अलामत रदीफ व काफीया हे consepts आणि लघू गुरू हे consepts समजण्यापेक्षा ते वापरावे कसे..किंवा त्यांचा योग्य वापर केला गेला आहे का हे पडताळावे कसे हे कळत नाही...अर्थात हे क्षेत्र माझ्यासाठी फारच नवीन आहे...तरी "मित्रत्व" हा एक प्रयत्न् केलेला आहे...त्यातील शेर घेऊन वरील consepts समजवता आले तर चुका लवकर समजतील असे वाटते...तुमच्या उत्तराची वाट पाहत आहे

ह्या विषयी माहीती....

नचिकेत — Sat, 08 Sep 2007 10:35:18 -0400

... http://www.sureshbhat.in/node/480 इथे मिळू शकेल.

- नचिकेत आठवले

अमोघ

अमोघ देसाई — Sun, 26 Aug 2007 17:03:35 -0400

अमोघ देसाई
+९१ ९८६०८२३२४३
पूणे/गोवा
=====================

नमस्कार !!

भीमराव पान्चाळे यान्च्या गझला ह्या लिन्कवर उपलब्ध आहेत :http://193.164.132.164/servlet/redirect.srv/p5.p1.pbcd.pncyucg.psfe/_t_/panchale

ह्या mp3 डाउनलोड करण्यासाठी तुम्हाला ह्या साईटवर register कराव लागेल.
हे लिन्क चालत नसल्यास www.esnips.com वर लोगीन करा आणि 'panchale' साठी search करा.

सूट

VASANT — Thu, 23 Aug 2007 10:08:24 -0400

चालतॅ.

पादाकुलक आणि उध्दव

अनंत ढवळे २ — Sun, 03 Jun 2007 13:19:00 -0400

प्रिय जगदीश
मात्रा vruttat मात्रांचा हिशेब महत्वाचा ठरतो .आठ गुरू मात्रा ( म्हणजे एकुण सोळा मात्रा ) असणारे vrutt म्हणजे पादाकुलक .
उदा ...
स्वप्न आमचे सोपे साधे
लहानसे घर , समोर झाडे
इथे दोन्ही ओळींत १६ मात्रा आहेत .हे झाले पादाकुलक मात्रा vrutt. (पादाकुलक नावाचा एक छंद देखील आहे .छंदामध्ये केवळ akshar संख्येचे बंधन असते )
या उलट ७ गुरू मात्रांचे उद्धव wrutt बनते

माझ्यासाठी इतके कर
तू माझ्या शब्दात उतर.....

या प्रमाणे मात्रिक wruttat मात्रांची sankhya badal lyaas wrutt badalat asalyane ,donhi oliteel maatranchi sankhya ekach asawi.

akhsahr gan wrutta madhe kaahi sut ghewun aajhad gazal lihila jaate .twabaddaal punha kenwha taree....

उत्त्तर

अविनाश — Sun, 20 May 2007 09:17:56 -0400

बरोबर आहे

मराठी गझलेतले सर्वमान्य संकेत

विसुनाना — Mon, 30 Apr 2007 14:50:35 -0400

खरीखुरी मराठी गझल मा. कविवर्य भटसाहेबांनी प्रथम लिहिली याबद्दल कुणाचेही दुमत असणे शक्य नाही. त्यांनी नुसती दर्जेदार गझल लिहिली नाही तर तिची पाळेमुळे या मराठी धरतीत खोलवर रुजावीत म्हणून अपार कष्ट केले. उभ्या प्रस्थापित कविमंडळाशी टक्कर दिली. स्वखर्चाने अनेकानेक नव्या गझलकारांना मार्गदर्शन केले. मराठी काव्याचे एक बलस्थान म्हणून गझलेला उभे करण्यात त्यांना यश मिळाले.
माझ्यासारखा एक यक:श्चित आजमितीला त्यांच्या या कार्याचा साधा अंदाजसुद्धा लावू शकणार नाही हे निश्चित! त्यांनी वेळोवेळी लिहिलेली गझलची परिभाषा ही मलाच काय पण इतर कोणत्याही नव्या गझलकाराला जन्मभर पुरून उरेल अशी देणगी आहे. त्यामुळे आज माझ्या गझलांमधे असलेले दोष माझ्या करंटेपणाचीच उदाहरणे आहेत हे ही निश्चित!
नामांकित गझलकार श्री. प्रसन्न शेम्बेकर आणि श्री. वैभव जोशी यांनी सांगितलेले 'मराठी गझलेचे संकेत' हे मला शिरसावंद्य आहेत आणि तशी गझल लिहिण्याचा मी आटोकाट प्रयत्न करेनच हे ओघाने आलेच.
माझा येथील प्रश्न 'मराठी गझलेतल्या' संकेतांबद्दल होता. मराठी भाषेत असे काही खास संकेत आहेत - उदा. कावळा घरावर बसून ओरडणे, कांकणे वाढणे,उंबराचे फूल इ. अनेक वाक्प्रचार. उर्दु गझल/शायरीचा माझा अभ्यास जवळ्जवळ शून्य आहे. तरीही , साकी और पैमाना , बुल्बुल और सैयाद असे असलेले अनेक शेर कानावर पडतात. नव्या शायरीत शहर, अन्धा कुआ, सहारा इ.(चू.भू.दे.घे.)
गेली जवळजवळ पन्नास वर्षे मराठी भाषेत गझल लिहिली जात आहे असे म्हणायला हरकत नसावी. माझा प्रश्न एवढाच आहे की मराठी गझलेत आतापर्यंत असे काही संकेत सर्वमान्य झाले आहेत का? हा प्रश्न पडण्याचे कारण असे की मी आतापर्यंत ज्या कांही मराठी गझला वाचल्या त्यांत गाव, पूर, वैशाख, मारेकरी, चोर ,वादळ, धुके अशा काही प्रतिमा वाचनात आल्या. या प्रतिमा आता संकेतात बदलल्या आहेत असे म्हणता येईल काय? असे असेल तर त्या कोणत्या आणि त्यांचा नेमका भावार्थ काय?
हा प्रश्न विचारण्याचे कारण इतकेच की माझ्यासारख्या नव्या गझलकारांना त्या गझलांकडे डोळसपणे बघता यावे. आणि स्वत: केलेल्या गझलांमधे त्या संकेतांचा प्रभावीपणे वापर करता यावा.
असा अभ्यास जाणकारांनी केला असेलच. कृपया आपल्या ज्ञानाचा लाभ माझ्यासारख्या होतकरू गझलकारांना करून द्यावा ही नम्र विनंती.

गझलच्या संकेतांबद्दल सविस्तरपणे सांगितल्याबद्दल श्री. वैभव जोशी यांचे पुन्:श्च आभार..

माझे मत

चित्तरंजन भट — Sun, 29 Apr 2007 16:13:44 -0400

विसुनाना आधी तुम्हाला संकेत म्हणजे काय म्हणायचे आहे ते समजून घ्यायला आवडले असते.

उर्दू गझलेचे जे संकेत आहेत तेच मराठी गझलेचे संकेत आहेत. फक्त मराठी गझल मराठमोळी वाटायला हवी. आणि हे सगळे संकेत "गझलेच्या बाराखडी"त आणि अशाच प्रकारच्या पुस्तक-पुस्तिकांत नमूद आहेत. गझलेच्या बाराखडीतले "महत्त्वाचे" वाचावे.